2000 yılında 595 sayılı Yapı Denetim Kararnamesi ve 2001 yılında ise 4708 sayılı Yapı Denetim Kanununun yasalaştırılmasından sonra 19 pilot ilde uygulamaya geçilmişti. Geçtiğimiz günlerde ise bakanlar kurulundan geçen yeni kanunla birlikte yapı denetimi kanunu tüm ülke satına yayılarak 81 ilde uygulamaya geçecektir. 1 Ocak 2011 tarihi itibariyle tüm ülkede uygulamaya geçecek olan yapı denetimi kanunu ve yapı denetimi şirketlerinin uygulama alanları ile ilgili İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Konya Şubesi tarafından, Dedeman otelde bir seminer gerçekleştirildi.
Yapı Denetim şirketlerinin uygulama alanlarında uzman olan Ahmet Berdan Dinçyürek, İMO Konya Şubesinin davetlisi olarak Konya’ya gelerek bir seminer verdi. Seminerde inşaat mühendislerinin yanı sıra mimar, makine mühendisi ve konu ile ilgisi bulunan birçok meslek mensubu da hazır bulundu.
Seminerin açılış konuşmasını yapan İMO Konya Şube Başkanı Ali Çınar, 1999 yılında yaşanan Marmara depreminin ülkemiz için bir dönüm noktası olduğunu hatırlattı. Kaliteli yapılaşma, yapıların denetlenmesi, inşaat sektöründeki tüketicilerin bilinçlenmesi noktalarında adeta bir milat ve dönüm noktası olduğunu vurgulayan Çınar güvenilir yapılaşma için çıkarılan yapı denetimden bahsetti. “1999 yılında yaşanan Marmara depremi ülkemiz için bir dönüm noktası olmuştur. Kaliteli yapılaşma, yapıların denetlenmesi, inşaat sektöründeki tüketicilerin bilinçlenmesi noktalarında adeta bir milat ve dönüm noktası olmuştur. Depremin oluşturabileceği hasarlarının azaltılması ve asgariye indirilebilmesi için hükümet 2000 yılında 595 sayılı Yapı Denetim Kararnamesi çıkartılmıştır. 2001 yılında ise 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunu yasalaştırılmıştır. 4708 sayılı yapı denetim hakkında kanunun uygulanacağı iller hakkında bakanlar kurulu kararı 13 Temmuz 2010 tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Karar gereği 01-01-2010 tarihinden itibaren 4708 sayılı yapı denetim hakkındaki kanun tüm illerde uygulamaya girecektir. İlimiz ve bölgemiz için yeni bir uygulama olması ve yeni bir sisteme geçilmesi nedeni ile yürürlük tarihinden itibaren sorun yaşanmaması için gerekli tedbirlerin yanında geniş bilgilendirme çalışmalarının yapılması da önemlidir.”
Ali Çınar uygulamaya girecek olan yapı denetim kanununun eksiklikleri ve akmaları hakkındaki sıkıntıları dile getirerek bunların biran evvel giderilmesi gerektiğine vurgu yaptı ve şunları kaydetti. “Uzun süredir 19 ildeki pilot uygulamadan sonra 4708 sayılı kanun eksiklik ve aksaklıklarının giderilerek yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte tüm ülke geneline yayılmış olması sevindirici ve umut vericidir.”
İMO Konya Şube Başkanı Ali Çınar’ın açılış konuşmasından sonra seminere geçildi. Ahmet Berdan Dinçyürek tarafından sunulan seminer iki bölümde gerçekleşti. İlk bölümde yapı denetimini, işleyiş mekanizmalarını, 4708 sayılı yapı denetimi kanunu ve yapı denetimi yönetmeliği hakkında bilgi, uygulama alanları, yapı denetim şirketlerinin alacağı sorumluluklar ve görevleri ile bundan sonra izlenecek yolları anlattı. Dinçyürek bu konulara daha rahat ulaşabilmek için ise Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bağlı Yapı Denetim Komisyonu Başkanlığının resmi web sitesini tanıtarak bu siteden interaktif olarak uygulamalar hakkında detaylı bilgiye nasıl ulaşabileceklerinden bahsetti.
Dinçyürek ilk olarak Yapı Denetimi Mekanizmasının nasıl ortaya çıktığını işe şu cümlelerle özetledi. “Hepimizin ortak noktası 17 ağustos 1999’daki Gölcük depremi gibi felaketleri bir daha yaşamamak. Bu felaketlerin bir daha yaşanmaması için de mesleğimizle ilgili elimizden gelen her şeyi yapmak.”
Ahmet Berdan Dinçyürek yapı denetiminin öneminden bahsederek, bu denetim mekanizması ile 2001 yılından beri Konya’nın da aralarında bulunduğu 19 pilot ilin dışında kalan illerdeki dörtlü TUS uygulamasıyla denetlenen sistemin karşılaştırmasını şu şekilde izah etti. “Yapı denetiminin tarihçesine bakalım. Dörtlü TUS uygulaması yıllardır uygulanan sistem tüm Türkiye genelindeydi. 2000 yılından itibaren yapı denetim yasası çıktıktan sonra 19 pilot ilin dışındaki tüm iller bu uygulamayla denetim faaliyetini yürütüyordu. Burada en büyük problem şudur, bütüncül bir yapı denetim mekanizması oluşmuyor. Yapının imalat aşamasında temel, karkas, ince işler ve yapının proje aşamasında meslektaşlarımızın birebir ilgilendiği konular var. Bunlar aslında birbirilerine de bağımlı. Bir makine mühendisi tesisat şablonunun döşenmesini kontrol ederken, bir inşaat mühendisinin hassasiyetlerine sahip olmalı, ya da yapının statik sistemini ilgilendiren hassasiyetlerine uymak zorunda. Onunla ilgili karşılaştığı problemleri inşaat mühendisi ile paylaşmak zorunda. 3194 sayılı yasa gereği, mimari sistemle ilgili bir problemle karşılaşıldığı durumda inşaat mühendisi arkadaşımızın denetim faaliyeti sırasında mimarla ya da elektrik mühendisi veya peyzajcıyla bu tür problemleri paylaşması gerekmektedir. Ancak dörtlü TUS sisteminde bu çok zor oluyordu, bunu pek beceremiyorduk. Bu sebeple tüm Türkiye’de dörtlü TUS uygulamasında pek başarılı olduğunu söyleyemeyiz.”
Dinçyürek seminerin ikinci bölümünde ise üyelerden gelen soruları cevaplandırdı. Seminerden sonra ise İMO Konya Şube Başkanı Ali Çınar tarafından Ahmet Berdan Dinçyürek’e günün hatırası olarak, Konya ve Hz. Mevlana’nın tasvirinin bulunduğu bir tablo hediye edildi.